Patron çağırdıysa kırmızı alarmdır

muhatap masası / Hezarfen Çelebi
Asistan arayıp patronun beni çağırdığını söylediğinde, önümdeki koridor bir anda uzadı.

Koridor mu uzamıştı, yoksa zaten hep bu kadar uzun muydu, emin değilim. Bildiğim tek şey, normalde on saniyede geçeceğim yolun o gün bitmek bilmediğiydi.

Zaman durmuştu sanki.

Bacaklarım da patronun odasına gitmemek için kendi aralarında anlaşmış gibiydi.

Çünkü patron çağırdıysa, benim için kırmızı alarm demekti.

Daha sıfır sayıyı bile tamamlamamıştık. muhatap henüz okuruyla buluşmamış, ben ise daha ilk ciddi görevlerimdeydim.

Koridorda yavaş yavaş ilerlerken patronu kızdırmış olabilecek bütün hatalarımı tek tek hatırlamaya çalışıyordum.

Yanlış yazdığım başlıklar…

Geç teslim ettiğim notlar…

Fazla uzattığım cümleler…

Kimsenin fark etmediğini sandığım küçük yanlışlar…

Bir gün işe geç geldiğim bile olmuştu.

Hepsi film şeridi gibi zihnimden geçiyordu.

İçimden:

“Tamam,” dedim, “daha başlamadan kovuldum.”

Bir de bunun utancını düşündüm.

Düşünsene, daha ilk sayı yayımlanmadan işten çıkarılmak…

Yok, “işten çıkarılmak” fazla kibar kalıyordu.

Bunun adı düpedüz kovulmaktı.

Üstelik herkes daha sıfır sayının heyecanını yaşarken ben, o sayının künyesinde adımı bile göremeden kapının önüne konacaktım.

O kapının önüne geldiğimde ellerim terliyordu.

Kalbim öyle hızlı atıyordu ki içeriden duyulacak sanıyordum.

Kapıyı çaldım.

İçeriden sakin bir ses geldi:

“Gel.”

Asistan Hanım kapıyı açtı ve beni içeri buyur etti.

O an onu, çaylak bir anlatı yazarının birazdan patronundan işiteceği şiddetli azarların tek şahidi gibi görüyordum.

Hiç konuşmadan, alışkın olduğu o mihmandarlık hâliyle önden yürüdü.

Patronun odasına açılan ikinci kapıya geldiğimizde hafifçe vurdu.

İçeriden bu kez:

“Gir,”

sesi duyuldu.

Kapıyı açtı.

“Çaylak geldi,” dedi.

Patron başını kaldırdı.

“Gel Çaylak, gel.”

Masasında değildi.

Odanın ortasındaki misafir sehpasının kenarında oturmuş, önüne yığdığı dosyaları inceliyordu.

Sesindeki rahatlık beni şaşırttı. Yine de içeri girerken yüreğim ağzımdaydı.

Asistan Hanım çıktı ve kapıyı arkamızdan kapattı.

Artık yalnızdık.

Fakat beklediğim manzarayla karşılaşmadım.

Patronun yüzünde öfke yoktu.

Tam tersine, beni sıcak bir ifadeyle karşıladı.

Karşısındaki koltuğu gösterdi.

“Otur.”

Otururken yüzüne bakmaya çalışıyordum. İnsan bazen karşısındakinin kaşından, gözünden, dosyayı tutuşundan bile başına gelecekleri anlamaya çalışıyor.

Ama patronun yüzünde yaklaşan bir fırtınaya dair hiçbir işaret yoktu.

Önündeki dosyalardan birini açtı.

İçinden bir fotoğraf çıkardı ve sehpanın üzerinden bana doğru itti.

Görür görmez tanıdım.

Tasarım departmanında hazırlanırken birkaç kez görmüştüm o fotoğrafı.

Oldukça titiz çalışmışlardı.

Fotoğrafın üzerine yazı yerleştirilmiş, sonra beğenilmemiş, yeniden başlanmıştı. Kadraj genişletilmiş, masaya yeni nesneler eklenmiş, yazının yeri defalarca değiştirilmişti.

Ben de çalışmanın bazı aşamalarına şahit olmuştum.

Ama açık söyleyeyim, o sırada fotoğrafın üzerine hangi cümlenin yazıldığını bile doğru dürüst hatırlamıyordum.

Fotoğrafta büyük bir yapboz vardı.

Neredeyse tamamlanmıştı.

Yalnızca ortasına yakın bir yerde tek bir parça eksikti.

Bir adam da o eksik parçayı aramıyordu.

Beyaz bir kartonun üzerine parçanın biçimini çizmiş, elindeki maket bıçağıyla yenisini kesmeye çalışıyordu.

Bir süre fotoğrafa baktım.

Belki yapbozun parçası kaybolmuştu.

Belki kutudan hiç çıkmamıştı.

Belki de başka bir nedenle ortada yoktu.

Ama sonuçta eksikti.

Eksik bir yapboz da bana göre amacına ulaşamamış bir işti. O kadar uğraşılmış, binlerce parça bir araya getirilmiş ama küçücük bir boşluk bütün resmi yarım bırakmıştı.

Adam da sanki yapbozu çöpe gitmekten kurtarmaya çalışıyordu.

Fotoğraf güzeldi.

Düşündürücü olduğu da belliydi.

Ama ne düşündürmesi gerektiğini henüz bilmiyordum.

Patron sordu:

“Bu resim sana ne anlatıyor?”

Bir an sustum.

Ne gördüğümü biliyordum.

Ama ne anlattığını sorunca bocaladım.

“Bir eksiklik var,” dedim.

Patron bekledi.

Biraz daha düşünmem gerektiğini anladım.

“Adam da yapbozu kurtarmaya çalışıyor galiba.”

Cümleyi söyler söylemez yetersiz kaldığını ben de fark ettim.

Patron hemen cevap vermedi.

Fotoğrafı yeniden önüme doğru itti.

“Biraz daha bak.”

Tekrar baktım.

Yapbozdaki boşluğa baktım.

Adamın ellerine…

Beyaz kartona…

Maket bıçağına…

Cetvele…

Masaya yayılmış küçük karton parçalarına…

Sıradan bir kesme işi gibi görünmüyordu.

Adam masayı küçük bir atölyeye çevirmişti.

Ölçmüş, çizmiş, denemişti.

Belki kenarda duran diğer beyaz parçalar daha önceki başarısız denemeleriydi.

Ama patron fotoğrafa, sanki yapbozun sahibiymiş de ben de kayıp parçanın nerede olduğunu biliyormuşum gibi bakıyordu.

Bense hâlâ parçaları aynı düşüncenin içinde birleştiremiyordum.

Tam o sırada Bircan Ağa geldi aklıma.

Böyle durumlarda kestirmeden ama yerli yerine oturan bir cevap bulurdu.

Hayatı zorlamadan, süslemeden anlatırdı. Bir şeyi uzun uzun açıklamak yerine, bazen tek cümleyle meselenin ortasına inerdi.

Onun sesiyle düşündüm.

Sonra:

“Kendi işini kendi görüyor,” dedim.

Patron başını kaldırıp bana baktı.

Yüzünde hafif bir gülümseme belirdi.

Sanki beklemediği ama bütünüyle de yabancı bulmadığı bir cevap almıştı.

Ben ise hâlâ azar işiteceğim atmosferden tam olarak çıkamamıştım.

“Yüzeyde görünenle yetinmiyorsun, değil mi?” dedi.

Bu bir soru muydu, yoksa önceki çalışmalarım hakkında bir tespit mi, anlayamadım.

Durumu kurtarmaya çalışıyordum.

“Yetinmemeye çalışıyorum,” dedim.

Patron bu kez fotoğrafın ana sayfa için hazırlanmış kapak versiyonunu dosyanın içinden çıkardı ve önüme koydu.

Fotoğrafın üzerinde şu cümleler vardı:

Bazı insanlar fırsat aramaz
Eksik olanı görür ve fırsatı orada kurar

Cümleleri birkaç kez okudum.

Az önce söylediğim “kendi işini kendi görüyor” düşüncesine benziyordu.

Ama aynı şey değildi.

Ben, adamın yaptığı işe bakmıştım.

Kapaktaki cümle ise adamın bakış biçimine işaret ediyordu.

Patron arkasına yaslandı.

“İlk çalışmalarını takip ediyorum,” dedi.

“İyi bir anlatı yazarı olma yolunda güzel işler çıkarıyorsun. Bazen dolanıyorsun, bazen meseleyi uzaktan seyrediyorsun ama anlamı aramaktan vazgeçmiyorsun. Bu önemli.”

İnan bana, birkaç dakika önce kovulacağımı düşünürken bunları duymak tuhaf geldi.

İnsan bir odada aynı anda hem utancından küçülebiliyor hem de duyduğu bir cümleyle yeniden doğrulabiliyormuş.

Patron fotoğrafı işaret etti.

“Bu kapakta yazan cümle, senin söylediğin anlama yakın. Ama daha ileriye gidiyor.”

Sonra eliyle yapbozdaki boşluğu gösterdi.

“Burada yalnızca kendi işini gören bir adam yok. Eksik olanı fark eden ve hazır bir çözüm beklemek yerine o eksikliğe kendi imkânıyla karşılık veren biri var.”

Bir an durdu.

“Fakat bunu sana şimdi açıklamayacağım.”

Yine fotoğrafı bana doğru çevirdi.

“Çünkü bu kadarla kalırsa elimizde yalnızca güzel bir cümle olur. Bizim ihtiyacımız ise o cümlenin insan hayatındaki karşılığını bulmak.”

Sonra doğrudan gözlerime baktı.

“Bu dosyayı sen çalışacaksın.”

Önce yanlış duyduğumu sandım.

“Ben mi?”

“Sen.”

“Ne zamana kadar?”

“Sıfır sayı yayına verilmeden redaksiyona teslim edeceksin.”

İçimdeki kovulma korkusu yerini başka bir korkuya bırakmaya başlamıştı.

Bu kez mesele işimi kaybetmek değil, verilen görevin altında kalmaktı.

Patron devam etti:

“Bu dosyada yanına kimi almak istiyorsan alabilirsin. Benden sana açık teklif.”

Bu cümleyi duyunca birlikte çalışabileceğim arkadaşlarımı zihnimde şöyle bir taradım.

Kimse aklıma yatmıyordu.

Mahir Abi vardı ama o bir duayendi.

Aklıma bir şey geliyordu fakat söylemeye çekiniyordum.

Tüm cesaretimi toplayıp “ChatGPT ” dedim.

“ChatGPT’yi yanıma almak isterim.”

Patron bir an durdu.

Yüzüme, “Ne alaka?” der gibi baktı.

Herkesin masasında zaten yapay zekâ araçlarının bulunduğunu biliyordu.

“Şey…” dedim. “Plus’a ihtiyacım olacak. Bizdeki sıradan abonelik. Oysa ben bu çalışmada derin araştırma, farklı düşünme yöntemleri ve mümkünse ajanlardan yararlanmak istiyorum.”

Patron hâlâ beni dinliyordu.

Cesaretimi toplayıp devam ettim.

“Bu zaten bizim editoryal ilkelerimize ters değil. Yapay zekâ iş birliğimizi şeffaf biçimde açıklıyoruz. Ben de bu dosyada onu sadece yazı yazdırmak için değil, düşünceyi genişletecek bir çalışma arkadaşı gibi kullanmak istiyorum.”

Bir süre düşündü.

Sonra:

“Muhasebeye uğra,” dedi. “Paketini yenilesinler.”

İçimden derin bir nefes aldım.

Patron gülümsedi.

“Bak, bu mantığı sevdim.”

Fotoğraftaki adamı işaret etti.

“Sen de eksik gördüğün aracı beklemek yerine talep ediyorsun. Masadaki adam gibi kendi işini kendin görmeye çalışıyorsun. Dikkatimden kaçmadı.”

O an bir şey fark ettim.

Fotoğrafın ne anlattığını henüz tam olarak bilmiyordum.

Ama daha odadan çıkmadan, fotoğraftaki adam gibi davranmaya başlamıştım.

Patron beni, cevabı hazır bir cümlenin içinde vermek yerine, o cevabı bulacağım bir yolculuğa gönderiyordu.

Üstelik dosyayı iyi tamamlarsam prim de vereceğini söyledi.

Bak, birkaç dakika önce sıfır sayı çıkmadan kovulmanın acısını yaşıyordum.

Şimdi önümde yeni bir dosya, yenilenecek bir abonelik, bir havuç prim ihtimali ve cevabını henüz bilmediğim bir soru vardı.

Odadan çıktığımda kalbim hâlâ hızlı atıyordu.

Ama artık korkudan değildi.

Meraktan.

Elimde o fotoğraf vardı.

Aklımda ise ChatGPT’ye soracağım ilk soru:

Bazı insanlar neden eksik parçayı aramaz da onu kendileri üretir?

Devam edecek…

Bazı insanlar fırsat aramaz / Bölüm 2